Chrzest

Decyzja o ochrzczeniu dziecka w rodzinie katolickiej jest czymś bezdyskusyjnym i naturalnym. Czasem tradycja ta bywa tak oczywista, że nie zastanawiamy się nad znaczeniem chrztu w życiu dziecka, ale również w życiu rodziny i Kościoła. Warto uświadomić sobie jak ważny dla każdego chrześcijanina jest ten sakrament i dlaczego przyjmuje się go już na początku życia.

1. Czym jest sakrament chrztu?

Chrzest jest pierwszym z siedmiu sakramentów. Określany jest „bramą sakramentów”, co wyraził sam Chrystus posyłając Apostołów: „Idźcie i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego” (Mt 28, 19). Skutki jakie powoduje chrzest to : uwolnienie od grzechu pierworodnego, odrodzenie jako dzieci Boże, włączenie do Kościoła (zob. kan. 849 kodeksu prawa kanonicznego). Warunkiem wymaganym do ważnego udzielenia chrztu jest obmycie ochrzczonego prawdziwą wodą z jednoczesnym wymówieniem odpowiedniej formuły:      ” N. Ja ciebie chrzczę w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

2. Dlaczego przyjmujemy chrzest na początku życia?

Praktyką obowiązującą od wielu wieków jest to, że chrzci się małe dzieci.

Na chrzcie świętym otrzymuje się dar dziecięctwa Bożego. Kościół troszczy się, aby dzieci nie były pozbawione duchowych dóbr i mogły należeć do wspólnoty wiernych, w której wzrastają ich rodzice. Proboszcz powinien osobiście lub przez innych postarać się, aby rodziców właściwie przygotować pasterskimi pouczeniami (zob. kan. 851 k.p.k). Jest też spotykane, że wiele osób w późniejszym wieku decyduje się na chrzest, chodzi o osoby wcześniej nie ochrzczone jako dzieci, które nazywa się katechumenami. Wówczas przyjmują one oprócz chrztu świętego sakrament bierzmowania i Eucharystii.

3. Kto może udzielić chrztu?

Sakramentu chrztu może udzielić szafarz zwyczajny i nadzwyczajny. Szafarzem zwyczajnym jest biskup, prezbiter, diakon. Reprezentują oni Kościół i w Jego wierze chrzczą. Chrzest dziecka zazwyczaj udzielany jest przez księdza podczas niedzielnej Mszy Świętej. Szafarzem nadzwyczajnym może być każdy człowiek, także nieochrzczony. Udziela on chrztu w przypadku niebezpieczeństwa śmierci lub braku szafarza zwyczajnego. Ważne jest, aby zawsze dokonywał tego w imieniu Kościoła, mając intencję, że chce uczynić tak, jak czyni to Kościół i wypowiedział wspomnianą wcześniej formułę (zob. kan. 867 k.p.k.)

4. Jakie są rodzaje chrztu?

Można wyróżnić następujące rodzaje chrztu:

- chrzest z wody (przez polanie głowy wodą)
- chrzest pragnienia (gdy człowiek nieochrzczony umiera i pragnie przyjąć chrzest)
- chrzest krwi (gdy nieochrzczony ginie w obronie wiary)

5. Kto może być rodzicem chrzestnym?

Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 874) określa następujące kryteria  dopuszczenia do bycia rodzicem chrzestnym:

  • Wyznaczony przez przyjmującego chrzest lub jego rodziców.
  • Ukończył 16 lat.
  • Jest katolikiem, bierzmowanym i prowadzi życie zgodne z duchem wiary, odpowiadającej funkcji, jaką ma pełnić (nie może być nim np. osoba żyjąca w związku niesakramentalnym).
  • Jest wolny od kar kościelnych.
  • Nie jest rodzicem przyjmującego chrzest.

6. Kogo można wybrać na patrona, czy każde imię jest dopuszczalne?

Każda osoba, zarówno dziecko, jak i dorosły, otrzymuje z okazji chrztu swoje imię. Zwyczaj ten rozpowszechnił się w XIV wieku. Zaleca się, aby nadawać imiona chrześcijańskie. Dzień imienin ma przypominać przyjęcie chrztu św. Święty patron powinien być dla każdego ochrzczonego wzorem i orędownikiem. „Rodzice, chrzestni i proboszcz powinni troszczyć się, by nie nadawać imienia obcego duchowi chrześcijańskiemu” (zob. kan. 855 k.p.k.). Należy podkreślić, że imię ma duże znaczenie w życiu człowieka, niezależnie od kultury. Tymi, którzy wybierają imię dla dziecka, są jego rodzice. Inni, m.in. proboszcz, mogą przedstawić swoją sugestię. Praktykuje się, że jeśli tzw. pierwsze imię nie jest katolickie, dodaje się drugie, w duchu chrześcijańskim.

7. Jakie obowiązki, ale i przywileje daje chrzest?

Przyjęcie chrztu zobowiązuje do poznawania prawd wiary katolickiej, do życia miłością względem Boga i ludzi. Chrzest wprowadza człowieka we wspólnotę Kościoła, stąd płynie zobowiązanie do udziału w życiu tej wspólnoty tj. uczestniczenia w Mszy Świętej. Przyjęcie chrztu oznacza, że człowiek staje się chrześcijaninem i może przyjmować inne sakramenty. Św. Grzegorz z Nazjanzu, jeden z Ojców Kościoła z IV wieku, pisał: Chrzest jest najpiękniejszym i najwspanialszym darem Boga... Nazywamy go darem, łaską, namaszczeniem, oświeceniem, szatą niezniszczalności, obmyciem odradzającym, pieczęcią i wszystkim, co może być najcenniejsze.


                                                                                                   opr. Klaudia Król
m.in. na pdst. Komentarz do KPK ks. J. Krukowski (red.)