Małżeństwo a sakrament małżeństwa

Na wstępie warto zaznaczyć, że małżeństwo jest rzeczywistością ludzką, którą tworzy kobieta i mężczyzna, oboje otwarci na przyjęcie i wychowanie potomstwa. Chrystus podniósł tę szczególną relację do rangi sakramentu. On jest dla nich źródłem odwagi i siły do wspólnego życia, fundamentem i twórcą ich wzajemnej miłości. W naszym społeczeństwie funkcjonują małżeństwa typowo świeckie i małżeństwa sakramentalne. Warto poznać podstawowe podobieństwa i różnice pomiędzy nimi.

Podstawowe podobieństwa i różnice pomiędzy małżeństwem świeckim a sakramentalnym

Zarówno małżeństwo świeckie jak i sakramentalne to związek mężczyzny i kobiety, oparty na zasadzie równouprawnienia stron. Związek ten zawierany jest w sformalizowany sposób, zobowiązuje do jedności działań w sferze duchowej, cielesnej i gospodarczej. Warto zaznaczyć, że zarówno małżeństwo świeckie, jak i kanoniczne spełnia cechy charakterystyczne dla umowy, powstaje bowiem na skutek zgodnego oświadczenia woli i wiąże się z licznymi prawami i obowiązkami. Istotną różnicą jest to, że w małżeństwie sakramentalnym umowa ta zostaje zawarta wobec Boga, co powoduje, że podjęte w niej zobowiązania nabierają nadprzyrodzonej wartości. Przyrzeczenie w prawie świeckim odbiera kierownik urzędu stanu cywilnego, natomiast przy zawieraniu małżeństwa sakramentalnego asystuje kapłan. Zarówno pierwsze, jak i drugie małżeństwo zawierane zostaje w obecności świadków. Małżeństwo świeckie ma wymiar ziemski, zgodny z prawem naturalnym. Tutaj przyrzeczenie wspólnego życia składają sami narzeczeni. Sakrament jest dziełem łaski, miejscem szczególnej obecności Boga. Chrystus łączy dwoje ludzi i towarzyszy im w życiu.

Małżeństwo świeckie i małżeństwo sakramentalne w ujęciu prawnym

Kwestie dotyczące małżeństwa świeckiego zostały podjęte w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, natomiast zagadnienia dotyczące małżeństwa sakramentalnego w kościele katolickim reguluje kodeks prawa kanonicznego. Zgodnie z art. 1 § 1. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński. Wynika z tego, że w prawie polskim małżeństwo to przede wszystkim umowa. Powstaje bowiem w wyniku złożenia dwóch zgodnych oświadczeń woli. Małżeństwo to związek, z którym wiążą się określone prawa i obowiązki. Do ważności wymagane jest, aby oświadczenie było złożone jednocześnie, wobec kierownika u.s.c., przez mężczyznę i kobietę. Sakrament małżeństwa to jeden z siedmiu sakramentów, które są udzielane w Kościele Katolickim. Zgodnie z kodeksem prawa kanonicznego - kan. 1055 - § 1. Małżeńskie przymierze, przez które mężczyzna i kobieta tworzą ze sobą wspólnotę całego życia, skierowaną ze swej natury do dobra małżonków oraz do zrodzenia i wychowania potomstwa, zostało między ochrzczonymi podniesione przez Chrystusa Pana do godności sakramentu. § 2. Z tej racji między ochrzczonymi nie może istnieć ważna umowa małżeńska, która tym samym nie byłaby sakramentem. W prawie kanonicznym małżeństwo jest przymierzem, przez które mężczyzna i kobieta tworzą ze sobą wspólnotę na całe życie, skierowaną ze swej natury na dobro małżonków oraz zrodzenie i wychowanie potomstwa. Między osobami ochrzczonymi małżeństwo jest sakramentem. Jest to jedyny sakrament, którego nie udziela kapłan, a małżonkowie sobie nawzajem. Aby małżeństwo było ważne osoby same muszą zgodzić się na związek, zawierać go z własnej inicjatywy, świadomie i dobrowolnie, w trakcie ceremonii publicznej z przewidzianymi zwyczajowo formalnościami. Do zadań kapłana należy bycie szafarzem Bożego Błogosławieństwa oraz świadkiem urzędowym.

Jakie wyznania uznają małżeństwo za sakrament?

Wśród wyznań chrześcijańskich małżeństwo jest uznawane za sakrament przez katolików i prawosławnych. Protestanci nie uznają sakramentalnej godności małżeństwa. Kościół katolicki honoruje sakramentalną ważność małżeństwa zawartego w kościele prawosławnym, ale również przypisuje taką wartość małżeństwu protestanckiemu mimo, że zostało zawarte tylko w Urzędzie Stanu Cywilnego. Ma to ścisły związek z pojmowaniem małżeństwa jako instytucji nierozerwalnej.

Podsumowując, małżeństwo to związek piękny i wymagający. Papież Franciszek w swojej katechezie na temat sakramentu małżeństwa stwierdził: Kiedy mężczyzna i kobieta zwierają sakrament małżeństwa, jeśli tak można powiedzieć Bóg "odzwierciedla się" w nich, odbija w nich swoje rysy i niezniszczalny charakter swojej miłości. Małżeństwo jest bardzo pięknym obrazem miłości Boga z nami. Także Bóg jest bowiem w istocie komunią: trzy Osoby Boże: Ojciec, Syn i Duch Święty żyją od zawsze i na zawsze w doskonałej jedności. To właśnie jest tajemnicą małżeństwa: Bóg czyni z dwojga oblubieńców jedno jedyne istnienie - Biblia powiada "jedno ciało".

Klaudia Król
adwokat kościelny Salomon